İleri Yaş
35 yaş ve üzerinde olan hamileliklere ileri yaş gebeliği denir. Kadınlarda doğurganlık, 30’lu yaşlarda azalmaya başlar ve 40’lı yaşlardan sonra hızlanarak devam eder. Doğurganlığın azalmasının sebebiyse kadınlar dünyaya geldiklerinde belirli sayıda yumurtalara sahiptir ve zamanla bu sayı azalır. Yumurtalıkların, yumurta üretme potansiyelinin azalması ise doğal yollarla ve tedavilerle gerçekleşen gebelik oranlarının azalmasıyla sonuçlanır.
İleri yaşlardaki gebeliğin başka bir önemli noktası yumurta kalitesinin düşmesidir. Bu konu üzerinde yapılan istatistiklere göre; 1 yıl içinde canlı doğumla sonuçlanan hamilelik elde etme oranı, 30 yaşında hastalarda %75, 35 yaşındakilerde %66, 40 yaşındakilerde ise %44. Bunun yanında yumurta yaşlanmasıyla gerçekleşen ileri yaş gebeliklerinde hamileliğin düşükle son bulma ihtimali yüksektir. İleri yaşla birlikte miyomlar gibi jinekolojik problemler, şeker hastalığı ve guatr gibi tıbbi problemlere de rastlanmaktadır.
İleri yaşa bağlı infertilitenin yanı sıra kadına bağlı diğer kısırlık nedenleri:
- Endometriozis (çikolata kisti)
- Yumurta rezerv düşüklüğü ve erken menopoz
- Polikistikover sendromu
- Tüp tıkanıklığı
- Yumurtlama bozukluğuna neden olan endokrin hastalıklar
- Vajinismus
İleri Yaş Hamileliklere Dikkat!
Kadınlar 40’lı yaşlarından sonra hamile kalma olasılığı %50 oranında azalmaktadır. Bundan dolayı bu yaşlar itibariyle gebelik planlanıyorsa kadının genel sağlık durumu da göz önüne alması gerekir. İleri yaşta hamilelik yaşayan birçok kadın sağlıklı bebek dünyaya getirmesine rağmen genç anne adaylarına göre riskleri daha fazladır. İleri yaş gebeliklerinde korkulan komplikasyon kromozom anomalili bebek dünyaya getirmektir. En sık görülen komplikasyonsa zekâ geriliği ile bazı kalp ve organ anomalileri içeren Down Sendromu’dur. Fakat hamilelik esnasında yapılan prenatal testler, özellikle amniyosentez ve korion villus biyopsisi (anne ile bebek arasında iletimi sağlayan plasentadan ultrason kontrolü altında ince bir iğne ya da çubuk ile doku parçasının alınması) ile bu bebekler tanınabilir.
İleri Yaş Kadınlarda Tüp Bebek Tedavisi
İleri yaş hastalarının tetkik ve tedavi basamaklarında zaman kaybedilmemesi çok önemlidir. Hastanın yaşı 35 ve üzerindeyse 6 ay, 40 yaş ve üzeri için ise 3 ay korunmasız ve düzenli cinsel ilişkiyle gebelik gerçekleşmemişse doktora başvurulmalıdır. Çiftin genel sağlık durumuna göre farklılık göstermekle birlikte ileri yaş hastalarda bugünkü teknoloji ile tüp bebek tedavilerinde başarı elde etmek mümkündür.
Tüp Bebek Tedavisinde Embriyo Transferi ve Teknoloji
Tüp bebek tedavisinde embriyo ve yumurta dondurma konusunda önemli gelişmeler söz konusudur. Artık embriyolar tek tek dondurulabiliyor ve çözdüğümüzde %99’u sağlam çıkıyor. Rahmi iyi olmayan, hormonları cevap vermeyen, tedavi sırasında sıkıntısı olan kadınlarda istenilen zamanda embriyoyu dondurup şansının en iyi olacağı anda çözebilmektedir. Bunun dışında laboratuvar ortamında kullanılan medium sıvılarının gelişmesi ile embriyolar daha rahat 5. güne götürebiliyor ve 5. güne gelmiş embriyolar 3 güne göre rahme tutunma şansı daha çok oluyor. Bu da hamilelik oranında ciddi bir artış sağlıyor. Sağlık alanında gittikçe gelişen teknoloji birçok hastalığın tedavisine deva olmaya devam ediyor Teknolojinin faydalandığı önemli alanlardan biri de tüp bebek tedavisidir ve özellikle yumurta ve embriyo dondurma konusunda ciddi gelişmeler vardır.
Tüp Bebek Tedavisinde Kaç Embriyo Transfer Edilmektedir?
Tüp bebek tedavilerinde 35 yaşın altındaki hastalarda 1. ve 2. denemede tek embriyo, sonraki denemelerde 2 embriyo, 35 yaşın üzerinde hastalarda ise 2 embriyo transfer edilebilmektedir.
Tüp bebek tedavilerinde uyguladığımız yöntemler:
Embriyoskop
Embriyoskop, embriyo gelişimini 7/24 gözlemleyebilen bir sistemdir. Tüp bebek tedavilerinde embriyo gelişimi, hamileliği sağlayan en önemli faktörlerin başında gelmektedir. Embriyo gelişimini, embriyoskop cihazıyla devamlı olarak takip edebilmek en sağlıklı, gebelik oranı en yüksek embriyoyu seçmesini sağlar.
Rahim Dinlendirme Yöntemi
Son yıllarda yapılan incelemelerde yumurta büyütmek için kullanılan hormonların veya ilaçların rahim iç zarını olumsuz olarak etkilediği ve bundan dolayı rahmin embriyoyu kabul edebilme gücünü azalttığı ortaya konulmuştur. Bu etkiyi ortadan kaldırabilmek için tedavide elde edilen kaliteli embriyolar dondurulur ve tedaviye 1-2 ay ara verilerek ilaç etkisinin ortadan kalkmasını ve rahmin doğal haline gelmesi beklenir. Rahmin embriyoyu rahatça kabul etmesine olanak sağlayan bu tedaviye “rahim dinlendirme yöntemi” denir.
NGS (Yeni Nesil Dizileme Tekniği)
NGS yöntemi, embriyolarda kapsamlı kromozom taraması yapılabilen genetik analiz teknolojisidir. NGS ile embriyolar hızlı ve etkin bir şekilde taranır ve kromozom düzeyindeki genetik sorunlar, hamilelik öncesinde ortaya konulur. Tüp bebek tedavilerinde oluşturulan embriyoların rahme başarılı bir şekilde transfer edilmesine karşılık sağlıklı hamilelik elde edilememesinin en önemli nedenlerinden biri embriyolarda oluşan kromozom bozukluklarıdır. NGS yöntemiyle yapılan ayrıntılı kromozomal tarama uygulamaları embriyolarda kromozom bozukluklarının görülmesinde etkin bir rol oynamaktadır. Özellikle tekrarlayan düşükleri olan hastalarda ve 40 yaş üzeri bebek sahibi olmak isteyen adaylarda NGS yöntemiyle kromozomal yönden sağlıklı olduğu tespit edilen embriyonun rahme nakli ile tedaviler gerçekleştiriliyor.
MitoSkor (Enerji Skorlaması)
MitoSkor embriyoların enerji durumunun görülmesini sağlayan bir uygulamadır. Bu uygulama, hücrenin “enerji ocakları” diye bilinen Mitokondri adındaki yapıların içerisindeki gen miktarı ölçmekte ve bu ölçümle en sağlıklı embriyonun tespit edilmesini amaçlamaktadır.
CD 56 – Serum Tedavisi
Naturel killer (NK) olarak bilinen ve rahim içindeki sayıları farklı nedenlerle değişmiş bu hücreler hamileliğin oluşmasını olumsuz yönde etkiler. CD 56 testi de rahim iç tabakasındaki bu hücrelerin yoğunluğunun görülmesini sağlayan testtir. Kendiliğinden oluşan ya da tüp bebek tedavisiyle elde edilen hamileliklerde embriyonun rahim iç tabakasına yerleşmesi sırasında çok sayıda moleküler mekanizma devreye girmektedir. Bu mekanizmalarda bağışıklık sisteminin hamilelik için uygun seviyede olmasının büyük önemi vardır. NK hücre oranının rahim iç tabakasında fazla veya az olması embriyoların rahme yerleşmesini olumsuz etkileyebilmektedir. Bu hücrelerin rahim iç tabakasında fazla olması gebelik kayıplarının yaşanmasına yol açmaktadır. 2 ya da daha fazla düşük yaşayan hastalara veya daha önce geçirilen tüp bebek tedavilerinde 4 veya daha fazla embriyo transfer edilmesine rağmen hamilelik elde edilemeyen hastalara önerilebilir.
Havuz Yöntemi
Havuz yöntemi, daha embriyo transferi yapmadan 2 ya da daha çok sayıda yumurta toplama işlemi (OPU) yapılması ve kazanılan embriyoların dondurulmasıdır. Bu yöntemde havuzdaki embriyolar birlikte çözülerek ve (gerekli görülürse) takip altında doğal veya ilaçla hazırlanan rahim içine transfer edilmektedir. Embriyo dondurma tekniğinin doğru uygulanması havuz yönteminden olumlu sonuç alınmasında önemli rol oynamaktadır.