Başarısız Tüp Bebek Denemeleri
Tüp bebek tedavilerinde yaşanan başarısızlık, çiftler için fiziksel ve ruhsal olarak kendilerini yorgun hissettikleri bir dönem olur. Ebeveyn adayları umutsuzluğa kapılabilir ve tekrar tüp bebek tedavisi denemek istemeyebilirler ancak yaşanan bu başarısızlıklar asla bebek sahibi olunamayacağı anlamına gelmez.
Tüp bebek tedavisinde başarı elde etmek için öncelikle problemin ne olduğu konusunda doğru teşhisin konulması gerekir. İnfertiliteye sebep olan faktörleri cinsiyetlere göre ayrıştırdığımızda, %30-40 oranında kadına bağlı etkenler, %40-50 oranında erkeğe bağlı etkenler görülmektedir. Bunun yanında kadına ve erkeğe bağlı etkenler %25 oranındayken %15-20 oranındaki hastalarda ise herhangi bir sebep ortaya konulamamaktadır.
Tüp Bebek Tedavisinde Uygulanan Yöntemler
ERA Testi
ERA testi (Endometrial Receptivity Assay) kaliteli embriyo elde edilmesine rağmen hamilelik elde edilemeyen hastalarda uygulanan bir yöntemdir. Sağlıklı bir hamilelik için kaliteli bir embriyo kadar embriyonun tutunacağı rahim içi zarının özelliği de önemlidir. ERA testiyle transfer için rahmin en uygun zamanı belirlenerek hamilelik şansını artırılabilmektedir.
Genetik Kaynaklı Başarısızlıklara Karşı NGS
Ayrıntılı ve hızlı bir şekilde embriyonun incelenmesini sağlayan NGS teknolojisi, kromozom düzeyinde bozukluk olmayan ve gebelik oluşturma kapasitesi en yüksek embriyoların belirlenmesini sağlar. Bütün kromozomların incelenmesini sağlayan NGS ile embriyonun rahme tutunmasını hedefler.
NGS teknolojisini özellikle erkeğe bağlı kısırlık, sebebi bilinmeyen kısırlık, tekrarlayan düşükler, tekrar eden başarısız tüp bebek denemeleri, ileri yaş hastalarında tavsiye edilir.
Mitoscore Testi ile Embriyo Seçimi
Mitokondri bazında embriyoları inceleyen Mitoscore testi, rahme kolay bir şekilde tutunabilecek embriyoyu tespit eder. Embriyo rahme tutunamayacaksa ya da tutunma erken dönem düşükle sonuçlanacaksa Mitoscore testi ile bu durum tespit edilebilir.
Rahim Dinlendirme Tekniği
Yapılan çalışmalarda yumurta büyütmek için kullanılan ilaçların belirli oranda rahim iç zarını olumsuz etkilediği görülmüştür. Bunu ortadan kaldırmak için tedavide elde edilen iyi kalitedeki embriyoları dondurup 2 ay kadar tedaviye ara verilerek ilaçların etkisinin ortadan kalkar ve rahmin dinlenmesi sağlanır.
Bu yönteminin başarı elde edilebilmesi için embriyoların yüksek başarı oranları ile dondurulabilmeli ve istenildiğinde zarar görmeden çözülebilmeli.
Sağlıklı Spermleri Seçen IMSI Yöntemi
Mikroenjeksiyon için kullanılan mikroskoplar spermi 400 kat kadar büyüterek sperm seçimine destek olur. IMSI yöntemindeyse özel bir mercek ve bilgisayar programı kullanılarak sperm 6.600 kat kadar büyütülür. Böylece spermin morfolojisi ayrıntılı bir şekilde gözlenir. Bu yöntemde mikroskobun özelliği kadar IMSI yöntemin doğru uygulanabilmesi de önem taşır.
Daha Önce Başarısız Tüp Bebek Tedavisi Geçirmiş Çiftlerde Başarı Şansını Arttıracak Yeni Uygulamalar Nelerdir?
Tüp bebek tedavisi uygulanmış ancak olumlu sonuç alınamamış çiftler, tekrar tedaviye başlarken hangi sebeplerle hamile kalınamadığı detaylı bir şekilde araştırılır. Daha 1. tedavide hamilelik elde edilemeyen hastalar endişe edilmez. Fakat 2 ve üzeri tüp bebek tedavilerinde kaliteli embriyolar verilmesine karşılık gebelik oluşmamışsa çok çeşitli testler yapılır.
Öncelikle anne adayına ait nedenler araştırılır ve kadınlarda rahim içi yapışıklıklar, rahim içinde myom ya da polip gibi embriyonun tutunmasını engelleyebilen anormallikler olup olmadığı ortaya koyulması için testler yapılır. Bunun için ultrasonografiyle rahim içine sıvı verilerek rahim boşluğunun normal olup olmadığını kontrol edilir. Bu yöntem basit ve hasta için ağrısızdır. Bir başka yöntem olan rahim filmi (HSG) de bu tür bozuklukları görmek için uygulanır. Fakat HSG yönteminin ağrılı olması ve enfeksiyon gibi riskler taşımasından dolayı histeroskopik inceleme daha çok tercih edilmektedir. Histeroskopi yöntemiyle rahim içine ufak bir kamera sistemi yerleştirilir ve ayrıntılı bir inceleme elde edilir. Bu kolay yöntemle rahim içindeki bozuklukları düzeltme kolaylığı da elde edilir. Histeroskopi, tüp bebekte tedavisinde başarısız olmuş vakalarda çok sık kullanılan bir yöntemdir ve sadece tecrübeli cerrahlar tarafından yapılmalıdır.
Anne adayının tüplerinde tıkanmaya bağlı olarak embriyoların tutunmasının engellenmesi tüp bebek tedavisinin olumsuz sonuçlanmasının bir diğer sebebidir. Ultrasonografi ile tanımlanabilen ve hidrosalpenks adı verilen bu durumda rahim filmi çekilerek ya da laparoskopi yapılarak hidrosalpenksin boyutlarını daha açık bir şekilde ortaya koymak ve tedavi etmek mümkündür. Tüplerde biriken sıvı, rahim içine akarak embriyoların tutunmasını engellemekte ya da hamilelikte erken düşüklere neden olmaktadır. Böyle durumlarda tüplerin laparoskopi ile çıkarılması ya da rahimle birleştiği noktadan bağlanması başarı şansını büyük ölçüde arttırmaktadır. Anne adayında tüp bebek şansını azaltan en önemli ve en sık görülen nedenlerin başında tüplerde sıvı toplanması gelmektedir.
Bunların yanında hormonal bozukluklar da embriyo gelişimini ve embriyoların rahimde tutunmasına engel olur. Tiroid bezi hastalıkları ve beyinde hipofizden salgılanan süt hormonu (prolaktin) artışı önemlidir. Kan testi ile bakılan hormon seviyeleri, bu bozuklukları tanımlanabilir. Polikistik over hastalığı ve neden olduğu insülin hormonu artışı hamileliği zorlaştırdığı gibi düşüklere de yol açabilmektedir. Bu nedenle insülin direncini azaltan şeker hastalığı ilaçları kullanılarak hamilelik şansı arttırılabilir.