Tüp Tıkanıklığı

Diğer adı “tubal hasar” olan tüp tıkanıklığı, sık rastlanan kısırlık nedenlerindendir. Rahim, her iki tarafından uzanan fallop tüpleri kanallarıyla yumurtalığa bağlıdır. Kadına bağlı kısırlıkların üçte biri bu tüplerdeki tıkanıklıklardan meydana gelmektedir.

Tüpün iç bölümü tıkanmış olabilir, dış bölümü çevre dokulara yapışık olabilir veya iç bölümünü döşeyen ince ve uzun hücreler fonksiyon göremiyor olabilir. Bu koşullarda tüp, yumurtayı içerisine alamaz veya alsa bile sperm tüp hareketlerindeki patolojiye bağlı olarak tüpe ulaşamaz ve yumurtayı dölleyemez. Bazı hastalarda döllenme oluşsa bile oluşan embriyo rahme ulaşamaz ve dış gebelik meydana gelir.

Tüplerde Tıkanıklığın Nedenleri Nelerdir?

• Sık görülen nedeni hiç tedavi uygulanmamış veya yeterli tedavi edilmemiş enfeksiyonlardır. Çoğunlukla enfeksiyon kaynağı daha önceki
pelvik enfeksiyonlar, seksüel geçişli enfeksiyonlar, spiral kullanımı, düşük ya da doğum sonrası enfeksiyonlardır.
• Geçirilmiş pelvis ya da karın içi tıbbi operasyonlar tüplerde yapışıklıklar meydana getirebilir. Özellikle perfore olmuş apandisit neden olmaktadır..
• Daha önce dış gebelik gerçekleşmişse risk yüksektir.
• Endometriozis (çikolata kisti) vakalarında tüplerde tıkanmalar görülebilir.

Tüp Tıkanıklığının Belirtileri Nelerdir?

Birçok kadın kısırlık sebebiyle tetkik edilene kadar tüplerinin tıkalı olduğunu bilmez. Bazıları kadınlar adet ağrıları ve ya kasık ağrıları şikâyetlerini ifade ederler. Endometriozis (çikolata kisti) ve yaşanmış bir enfeksiyon tüplerin tıkanmasının nedenlerinden olduğu için bunlara ait belirtiler tüp tıkanıklığının belirtilerindendir.

Tüp Tıkanıklığı Nasıl Teşhis Edilir?

Tüp tıkanıklığı teşhisi koymada en çok rahim filmi yani HSG (histerosalpingografi) kullanılmaktadır. Histerosalpingografi (HSG), rahim ve tüpleri görüntüleyen bir röntgendir. Normal bir röntgende rahim ve tüpler görülemez. Bu yöntemle görünür duruma getirmek için rahim ağzından özel bir sıvı verilir ve bu sırada röntgen çekilir. Böylece rahim duvarları ile tüplerin yapısı ve geçirgenliği hakkında bilgi sahibi olunur. Rahim iç duvarı ile ilgili patolojiler ve tüplere ait sorunlar HSG ile teşhis edilir. HSG çekimi yaklaşık 15-20 dakika sürmekte ve âdet ağrısına benzer bir ağrı hissedilebilmektedir. Eğer ağrı olması istenmiyorsa anestezi ile de çekim yapılabilir. Bu işlem sonrasında enfeksiyonun önüne geçmek için önceden antibiyotik verilebilir.

Tüplerde tıkanıklık olduğunu net bir şekilde anlamak için laparoskopi (karın içerisine kamera ile bakılması) işlemi de uygulanır. Laparoskopi sırasında rahim ağzından verilen bir sıvının (genellikle metilen mavisi) tüplerden geçişi kontrol eder ve böylece tüplerin iç yüzeyinde bir tıkanıklık varsa anlaşılabilir. Bazı durumlarda ise tüpleri eski hâline getirmek mümkün olmaz ve tüp çıkarılır veya rahim ile olan bağlantısı kesilir.

Tüpleri Tıkalı Olan Bir Kadın Hamile Kalabilir mi?

Tüplerdeki tıkanıklıktan dolayı görülen kısırlık tedavisinde mikro cerrahi yöntem bazen olumlu cevap vermeyebilir. Özellikle tüp zedelenmesi fazla olan vakalarda yumurtalık rezervi az olanlarda ya da ileri yaştaki hastalarda tüp bebek uygulaması ilk aşamada tavsiye edilmelidir. Tüp bebek tedavi yöntemiyle tüplerdeki patoloji by-pass edilmiş olur. Bunun istisnası ultrasonografide ya da rahim filminde rastlanan hidrosalpenks dediğimiz tıkalı tüpün içi sıvı dolu ve şiş bir hal aldığı hâllerdir ve bu halde tüp bebek tedavisi öncesi tüpün laparoskopik çıkarılması veya tüpün rahimle bağlantısının laparoskopi esnasında kesilmesi tavsiye edilmektedir. Böylece tüp bebek başarısı ve canlı doğum oranları artış göstermektedir.