AŞILAMA (İNTRA-UTERİN İNSENİMASYON)
Aşılama Nedir?
Aşılama (IUI), 1 yıllık düzenli cinsel ilişki sonucu hamilelik elde edilemeyen çiftlere uygulanan yardımcı üreme tedavilerinden tüp bebek tedavisi öncesindeki basamak tedavilerinden biridir.
Aşılama Tedavisi Nasıl Uygulanır?
Adet döneminin 2. veya 3. gününde yapılan ultrasonografide o ay tedaviye başlamak için bir engel yoksa ağız yoluyla alınan ilaçlar veya düşük doz iğneler ile oosit (yumurta) gelişimine yardımcı olunur. Takip aşamasında 1-3 adet follikülün boyutları 17-20 mm’ye ulaştığında ovulasyon (yumurtlama) tetiklenir ve bu tetiklemeden 34-37 saat sonra işlem yapılır. Çoğul gebelikler, anne ve bebekler için bazı riskler taşıdığı için 3’ten fazla follikül gelişiminde işlemin iptal edilmesi uygun görülür.
Dondurulmuş olan veya işlem günü alınan sperm örneği laboratuvarda yıkama işlemlerinden geçirilir. Hareket ve yapı bakımından en iyi durumda olan spermler seçilerek 0.5-1 cc’lik bir konsantrasyon hazırlanır. Daha sonra ince bir kateter (tüp), serviksten (rahim ağzından) dikkatli bir şekilde geçirilerek spermlerim tam yumurtlama döneminde rahime ulaşması sağlanır. Bu işlem yatılı bir tedavi süreci gerektirmez ve işlemden sonra hasta, normal yaşantısına dönebilir. Aşılama işleminden yaklaşık 15 gün sonra hamilelik testi yapılır.
Aşılama Tedavisi Kimlere Uygulanır?
- Evlilik yılı çok uzun olmayan hastalar
- Anne adayının yaşı 35’in altında olan hastalar
- Vajinismus hastalası ya da ereksiyon sorunu olan erkek hastalar
- Sperm sayısı çok düşük olmayan ve hareketliliği zayıf olan hastalar
- Adet düzensizliğinin sebebi polikistik over hastalığı olan kadın hastalar
- Sosyal ve psikolojik nedenlerle yumurtlama döneminde cinsel birliktelik yaşayamayan çiftler
- Ereksiyon (Penisin sertleşmesi) bozuklukları olan hastalar
- Retrogad ejekülasyon (boşalmanın penis ağzı yerine zıt yönde idrar kesesi içine olması)
- Sperm hücrelerine zarar veren antikorlara sahip olan kadın hastalar
- Orta seviyede endometriosis olan hastalar
- Sebebi açıklanamayan kısırlık yaşamakta olan hastalar
Aşılama işleminin uygulayabilmek için hastanın tüplerinden en az bir tanesinin açık olması; sperm hücrelerinin sayısı, hareketi ve normal görünümlü sperm yüzdesi de aşılama yapılabilecek sınırlar dâhilinde olmalıdır.
Aşılama Tedavisinde Başarıyı Artıran Faktörler Nelerdir?
Aşılama tedavisinde hamilelik elde etme oranı %20 civarıdır. Bu oranı etkileyen faktörler; kadının yaşı, infertilite süresi, sperm sayısı ve yumurtalık rezervidir.
Yapılan çalışmalara göre kadından kaynaklanan problemlerde aynı âdet döneminde iki kez aşılama tedavisinin uygulanması hamilelik oranlarını arttırmamaktadır. Yine yapılan araştırmalara göre hamilelik oranlarının ilk 2-3 denemede daha fazla olduğu; sonraki denemelerde göze gelir bir başarı oranı olmadığı ortaya konulmuştur.
Aşılama Tedavisi Kaç Gün Sürer?
Aşılama tedavisi 15 gün sürmektedir. Bu süreçte erkek, sadece aşılama günü sperm örneği almak için çağrılır. Kadın ise bu 15 günde 2 ya da 3 kere ultrasonografi takibi ve en son aşılama işlemini uygulamak için çağrılır.