Günümüzde özellikte sosyal ve ekonomik koşullarla kadının çalışma hayatında yer almasından dolayı gebelikler ileri yaşlarda yaşanmaya başlandı. Bu durum ileri yaşa bağlı infertilite sorununu ortaya çıkartıyor. İleri yaşta anne olmak isteyen kadınlar olduğunda yumurta rezerv düşüklüğünden söz edilir.
Düşük yumurta rezervi (düşük over rezerv), bir kadının yumurtalıklarında yer alan yumurtaların (foliküllerin) sayısının eksilmesidir. Yumurtalık rezerv düşüklüğü sebepleri arasında en önemli etken, kadının yaşıdır. Yaş ilerledikçe rezerv eksilmektedir. Özellikle 35 yaşından sonra folikül sayısı ve kalitesi hızla bir şekilde eksilir. Kimi hastaların yaşı genç olsa da yaşıtlarına göre daha az sayıda yumurtaları bulunur. Bu hastalarda rezerv eksikliğine neden olan etkenlerin kaliteyi de azaltmış olabileceğinin üzerinde durulmaktadır.
Düzenli bir şekilde adet görmek yumurtalık rezervinin iyi olduğuna işaret değildir. Az sayıda yumurtaya sahip kadınlar da uzun dönem düzenli bir şekilde adet görülebilir.
AMH ve FSH Testi Nedir?
Ultrason muayenesiyle yumurtalık rezervine bakılır. Kadın âdetinin ilk günlerinde muayene edilerek yumurta kesecikleri sayılır. Ultrason muayenesinden başka AMH ve FSH testleriyle de yumurta rezervi hakkında bilgi elde edilebilir. Peki AMH nedir?
AMH Testi Nedir?
Anti-Müllerian Hormon (AMH) testi, hastadan kan alınarak hızlı bir şekilde uygulanabilen ve yumurtalık sayısı hakkında bilgi veren bir testtir.
AMH testinin seviyesi, her ay değişiklik göstermez. Bundan dolayı yumurta sayısının takibinde özellikle yaşı ilerlemiş hastalarda AMH testi yoğun olarak kullanmaktadır. Kadının yaşı ilerledikçe vücuttaki AMH seviyesi azalmaya başlar yani kadının yaşına göre AMH değerleri değişir. AMH seviyesinin çok düşük çıkması kadının menopoz dönemine yaklaştığını gösterirken seviyenin normalden fazla olması polikistik over sendromunun belirtisi olabilir.
AMH Değerleri:
- Yüksek (AMH > 4 ng/ml)
- Normal (AMH 1,5-4 ng/ml)
- Düşük (AMH < 1,5 ng/ml)
- Çok düşük (AMH < 0,5 ng/ml)
35 yaşından küçük hastalarda AMH düşüklüğü erken menopoz belirtisi olabileceği için doktor, yapılması gerekenler konusunda hastasına yol göstermelidir. AMH rezervi düşük hastalar eğer evliyse ve bebek sahibi olmak istiyorsa tüp bebek tedavisiyle bebek sahibi olabilir. Yumurtalık rezervi azalmış olup gebelik elde eden birçok hasta bulunmaktadır. Yumurta dondurma işlemiyle bekâr hastalar için gelecekte bebek sahibi olma şansı yaratılabilmektedir.
FSH Testi Nedir?
FSH (Follikül Stimulan Hormone) testi, âdetin 2. ya da 3. gününde kanda yapılan bir hormon testidir. FSH, hipofiz bezinden salınan bir hormondur ve bu hormon, kadınlarda yumurtaların gelişmesine yardımcı olur. FSH testinde ay ay farklı değerler çıkabilir ve bu değerlerden en yükseği esas alınır. Yüksek FSH, düşük yumurta rezervi söz konusu olduğunu gösterirken normal değerlere sahip bir sonuç elde edilmesi her zaman yumurta miktarının iyi olduğu anlamına gelmez. FSH ile birlikte AMH testini de değerlendirmek faydalı olacaktır.